Pikat kryesore
- Me afrimin e përvjetorit të katërt të pushtimit dhe ndërsa bota hyn në një periudhë të re pasigurie gjeopolitike, politikanët dhe shërbimet sekrete evropiane vazhdojnë të nxjerrin mësime nga dështimet e vitit 2022.
- William Burns kishte udhëtuar gjysmën e rrugës rreth botës për të folur me Vladimir Putin, por në fund iu desh të mjaftohej me një telefonatë.
- Ishte në nëntor 2021 dhe agjencitë amerikane të inteligjencës po merrnin sinjale në javët e mëparshme që tregonin se Putini mund të planifikonte një pushtim të Ukrainës.
Duke u mbështetur në më shumë se 100 intervista me zyrtarë të lartë inteligjence dhe të brendshëm nga disa vende, ky raport ekskluziv i The Guardian tregon se si SHBA-të dhe Britania zbuluan planet e Vladimir Putinit për të sulmuar, dhe pse shumica e Evropës, përfshirë presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, i hodhën poshtë ato. Me afrimin e përvjetorit të katërt të pushtimit dhe ndërsa bota hyn në një periudhë të re pasigurie gjeopolitike, politikanët dhe shërbimet sekrete evropiane vazhdojnë të nxjerrin mësime nga dështimet e vitit 2022. William Burns kishte udhëtuar gjysmën e rrugës rreth botës për të folur me Vladimir Putin, por në fund iu desh të mjaftohej me një telefonatë. Ishte në nëntor 2021 dhe agjencitë amerikane të inteligjencës po merrnin sinjale në javët e mëparshme që tregonin se Putini mund të planifikonte një pushtim të Ukrainës. Presidenti Joe Biden dërgoi Burns, drejtorin e CIA-s, për t’i paralajmëruar Putinit se pasojat ekonomike dhe politike do të ishin katastrofike nëse do ta bënte. 15 vjet më parë, kur Burns ishte ambasador amerikan në Moskë, Putini ishte relativisht i qasshëm. Vitet që pasuan kishin përqendruar pushtetin e liderit rus dhe kishin thelluar paranojën e tij. Që kur u shfaq Covid-i, pak persona kishin mundësi të takonin Putinin personalisht. Burns dhe delegacioni i tij zbuluan se Putini ishte tërhequr në rezidencën e tij luksoze në bregun e Detit të Zi, dhe kontaktet mund të bëheshin vetëm përmes telefonit. 15 vjet më parë, kur Burns ishte ambasador amerikan në Moskë, Putini ishte relativisht i qasshëm. Vitet që pasuan kishin përqendruar pushtetin e liderit rus dhe kishin thelluar paranojën e tij. Që kur u shfaq Covid-i, pak persona kishin mundësi të takonin Putinin personalisht. Burns dhe delegacioni i tij zbuluan se Putini ishte tërhequr në rezidencën e tij luksoze në bregun e Detit të Zi, dhe kontaktet mund të bëheshin vetëm përmes telefonit. Një linjë e sigurt ishte gati në një zyrë në ndërtesën e administratës presidenciale në Sheshin e Vjetër të Moskës, dhe zëri i njohur i Putinit u dëgjua në telefon. Burns paraqiti bindjen e SHBA-ve se Rusia po përgatitej për një pushtim të Ukrainës, por Putini e injoroi dhe vazhdoi me pikëpamjet e tij. Ai tha se agjencitë e tij të inteligjencës e kishin informuar për praninë e një anije amerikane lundruese mbi horizontin e Detit të Zi, e pajisur me raketa që mund të arrinin vendndodhjen e tij brenda pak minutash, një dëshmi e, sipas tij, vulnerabilitetit strategjik të Rusisë në një botë unipolare të dominuar nga SHBA-të. Biseda, si dhe tre diskutime ballë për ballë me zyrtarët kryesorë të sigurisë së Putinit, dukeshin jashtëzakonisht shqetësuese për Burns. Ai la Moskën shumë më i shqetësuar për perspektivën e luftës sesa kishte qenë para udhëtimit dhe përcolli ndjesinë e tij te presidenti. “Biden shpesh bënte pyetje po/jo, dhe kur u ktheva, më pyeti nëse mendoja se Putini do ta bënte. Unë i thashë: ‘Po’”, kujtoi Burns. Tre muaj e gjysmë më vonë, Putini urdhëroi ushtrinë e tij të hynte në Ukrainë, në shkeljen më dramatike të rendit evropian të sigurisë që nga Lufta e Dytë Botërore. Historia e sfondit inteligjent të atyre muajve, se si Uashingtoni dhe Londra siguruan njohuri kaq të detajuara dhe të sakta mbi planet e Kremlinit, dhe pse shërbimet e inteligjencës të vendeve të tjera nuk u besuan atyre, nuk është treguar kurrë më parë plotësisht.
