Rikthimi i fantazmës së viteve ’90
Piramidat financiare ishin plagë e rëndë për Shqipërinë në vitet ’90. Sot, më shumë se 25 vite më pas, historia duket se po përsëritet – por kësaj here në botën online dhe kriptovalutave. Skema e quajtur XUEX (dhe variantet e saj si TXEX) ka futur qindra shqiptarë në një vorbull mashtrimi, duke i joshur me premtime të thjeshta: “Investo pak, sill disa njerëz, dhe do shohësh si pasurohesh shpejt.”
Operacioni “XUEX” – çfarë ndodhi?
Policia e Shtetit dhe Prokuroria e Fierit kanë finalizuar një nga operacionet më të mëdha financiare të viteve të fundit, të koduar “XUEX”.
Janë zhvilluar 83 kontrolle në qytete të ndryshme: Fier, Lushnjë, Divjakë, Tiranë, Berat, Gramsh, Dibër. Janë arrestuar 6 persona dhe 2 të tjerë janë shpallur në kërkim. Janë sekuestruar para në lekë, euro dhe dollarë, si dhe janë ngrirë llogari kriptomonedhash që përdorej për qarkullimin e parave.
Kush janë emrat e përfshirë?
Të arrestuarit:
Arbër Çela, 38 vjeç, Lushnjë Emanuel Taullau, 21 vjeç, Lushnjë Flavio Mukaj, 23 vjeç, Lushnjë Marius Kodra, 28 vjeç, Tiranë Brunilda Todi, 38 vjeçe, Divjakë Brunilda Ndini, 38 vjeçe, Divjakë
Të shpallur në kërkim:
E. Sh., 35 vjeç, Divjakë A. Sh., 29 vjeç, Divjakë
Sipas burimeve, hetimet janë zgjeruar edhe në zona të tjera, përfshirë Dibrën, ku dyshohet se ka pasur agjentë rekrutues dhe viktima që kanë humbur shuma të mëdha parash.
Si funksiononte skema?
Skema ishte një piramidë klasike e maskuar si investim modern:
Investo një shumë të vogël – zakonisht nga 100 deri në 500 euro në kriptovaluta si USDT ose TRON. Sill pesë persona të rinj – çdo investitor i ri duhej të rekrutonte të paktën 5 të tjerë për të vazhduar “rrugën e fitimit”. Shiko si ‘rriten fitimet’ e tua – në të vërtetë, fitimet e atyre që hynin më herët paguheshin me paratë e atyre që vinin më vonë.
Rekrutimi bëhej përmes grupeve të mbyllura në Telegram, me agjentë që premtonin fitime të sigurta dhe udhëzime të detajuara për transferimin e kriptomonedhave.
Pasojat dhe reagimet publike
Erion Braçe, deputeti i PS, ka denoncuar publikisht skemën, duke akuzuar agjentët dhe kompanitë që fshiheshin pas saj. Ai përmendi edhe emrin e një të ashtuquajturi “Leo Smith”, që gjoja drejtonte platformën dhe mashtronte qytetarët duke bllokuar tërheqjen e parave. Janë qindra viktima, përfshirë edhe bujq nga Divjaka që humbën kursimet e tyre me shpresën për t’u pasuruar. Autoritetet kanë ngrirë kompani të lidhura me skemën, telefona, kompjuterë, dhe janë në ndjekje të të tjerëve që dyshohet se janë pjesë e këtij rrjeti.
Pse u përhap kaq shpejt?
Premtimi i fitimeve të shpejta – shqiptarët, sidomos në zona me vështirësi ekonomike, u joshen nga ideja e pasurimit të menjëhershëm. Fshehja pas kriptovalutave – përdorimi i USDT dhe TRON e bëri skemën të duket “moderne dhe serioze”. Rrjetet sociale dhe Telegram – rekrutimi masiv përmes grupeve private e përhapi si zjarr. Mungesa e informimit financiar – shumë qytetarë nuk e kuptojnë dallimin midis investimit real dhe një piramide.
Analiza – pse XUEX është mashtrimi i shekullit?
Nuk është thjesht një mashtrim i zakonshëm online – është një piramidë e sofistikuar, me rrënjë në disa qytete, me dhjetëra agjentë në terren dhe përdorim të kriptomonedhave për të fshehur gjurmët. Është një paralajmërim i fortë: shqiptarët janë ende të pambrojtur ndaj mashtrimeve financiare, sidomos kur vishen me teknologji të reja. Ky rast po shihet si “Mashtrimi i shekullit” në Shqipëri sepse përfshin kombinimin e të tre elementeve: premtim i shpejtë, rekrutim masiv, dhe përdorimi i kriptove.
Çfarë të bëni që të mos bini pre
Mos i besoni kurrë premtimeve për fitime të garantuara. Çdo skemë që ju kërkon të sillni persona të rinj për të fituar është automatikisht një piramidë. Kontrolloni licencat e çdo kompanie që ju ofron “investime online”. Ruani çdo provë dhe denonconi menjëherë në polici nëse keni dyshime.
👉 Historia e XUEX është një rikujtesë e dhimbshme: kur dikush ju thotë “investo pak dhe bëhu i pasur shpejt”, ndoshta nuk po ju fton në një mundësi, por në një mashtrim që mund t’ju kushtojë gjithçka.
