Ballkani ka dëshmuar se nacionalizmi shpesh shërben si një nxitës për konflikte, duke e theksuar kështu rrezikun e situatave të tensionuara. Aleksandar Vuçiq, i cili ka qenë në pushtet që nga viti 2014, fillimisht si kryeministër e tani si president, ka adoptuar një qasje që bashkon nacionalizmin me pragmatizmin politik. Kjo strategji shtrihet përtej kufijve të Serbisë, duke sfiduar autoritetin e Kosovës, mbështetur separatizmin në Bosnje e Hercegovinë dhe ushtruar ndikim në Mal të Zi përmes grupeve proserbe.
Rajoni aktualisht është në një cikël krizash të thella. Në Kosovë, më shumë se 200 ditë kanë kaluar pa konstituimin e institucioneve pas zgjedhjeve, duke lënë Kuvendin pa nënkryetar serb dhe duke e bllokuar vendin në procesin e anëtarësimit në organizatat ndërkombëtare. Në Mal të Zi, partitë proserbe dhe proruse kanë marrë kontrollin, duke ushqyer përçarjet etnike dhe kërkuar lidhje më të ngushta me Serbinë. Situata është edhe më e tensionuar në Bosnje e Hercegovinë, ku lideri serb Millorad Dodik sfidon hapur autoritetin shtetëror, duke injoruar vendimet gjyqësore dhe promovuar ideologji që nxisin urrejtjen etnike.
Një incident tragjik, si shembja e çatisë së një stacioni hekurudhor në Novi Sad, që rezultoi në humbjen e jetëve të 16 personave, nxiti protestat dhe zemërimin e qytetarëve. Reagimi i Vuçiqit ndaj këtyre protestave ishte i ashpër, duke akuzuar "agjitatorët e huaj" dhe duke intensifikuar represionin ndaj organizatave të shoqërisë civile. Ai shprehu vendosmërinë për të parandaluar çdo përpjekje që mund të çonte në konflikte qytetare.
Analistët e krahasojnë situatën aktuale me atë të viteve '90, duke theksuar se polarizimi etno-nacionalist dhe tensionet në rajon mund të çojnë në një rikthim të ngjarjeve të asaj periudhe. Edhe pse nuk parashikohet një luftë si në të kaluarën, forma moderne e konfliktit të ashpër mund të sjellë destabilizim. Ndërkohë, Rusia po shfrytëzon dobësitë e rajonit dhe mungesën e angazhimit nga Perëndimi për të zgjeruar ndikimin e saj, duke mbështetur liderët proserbë dhe duke përdorur energjinë si instrument presioni.
Një anketë e vitit të kaluar tregon se shumica e serbëve e përshkruajnë Perëndimin si përgjegjës për tensionet ndërkombëtare, ndërsa në Kosovë, perceptimi është ndryshe. Shtetet e Bashkuara dhe NATO-ja janë të shqetësuara për stabilitetin në Ballkan dhe kanë shprehur gatishmërinë për të vepruar në rast të ndonjë konflikti të mundshëm.
Pavarësisht se Serbia është bërë vend kandidat për në BE, orientimi i saj ideologjik mbetet i lidhur ngushtë me Rusinë. Kjo situatë ka nxitur thirrje për veprime më të ashpra nga ana e BE-së ndaj atyre që kërcënojnë stabilitetin rajonal. Ndërkohë, qytetarët e Serbisë, sipas analistëve, kërkojnë ndryshime të thella në qeverisje, duke e konsideruar gjendjen aktuale si të papranueshme.
