Pikat kryesore
- Mbetjet e nëndetëses bërthamore sovjetike “Komsomolets”, e cila u fundos në vitin 1989 në brigjet norvegjeze, vazhdojnë të përbëjnë një kërcënim mjedisor afatgjatë.
- Një raport i publikuar në mars të vitit 2026 ka zbuluar se reaktori bërthamor i mjetit po degradohet, duke lëshuar periodikisht re të dukshme të materialit radioaktiv në mjedisin detar përmes një kanali ventilimi.
- Ky zhvillim përkon me skadimin e afatit të materialeve izoluese të vendosura tri dekada më parë.
Mbetjet e nëndetëses bërthamore sovjetike “Komsomolets”, e cila u fundos në vitin 1989 në brigjet norvegjeze, vazhdojnë të përbëjnë një kërcënim mjedisor afatgjatë. Një raport i publikuar në mars të vitit 2026 ka zbuluar se reaktori bërthamor i mjetit po degradohet, duke lëshuar periodikisht re të dukshme të materialit radioaktiv në mjedisin detar përmes një kanali ventilimi. Ky zhvillim përkon me skadimin e afatit të materialeve izoluese të vendosura tri dekada më parë. Ndërhyrjet inxhinierike në det të thellë, të realizuara mes viteve 1995 dhe 1996 me qëllim izolimin e çarjeve të trupit të anijes dhe tubave të silurëve, ishin parashikuar të zgjasnin vetëm 30 vjet, afat i cili përmbushet plotësisht në korrik të këtij viti. “Komsomolets është një bombë me sahat që tik-takon në fund të Detit Norvegjez. Dhe nëse nuk ndërmerret diçka për këtë, dhe nëse nuk ndërmerret shpejt, të gjithë jemi në rrezik” , kishte paralajmëruar që në vitin 1993 aktivisti rus i Greenpeace, Dimitri Litvinov. Nga “arma e pamposhtur” te katastrofa teknike “Komsomolets” konsiderohej si një arritje e lartë e teknologjisë ushtarake sovjetike për shkak të aftësisë unike për të lundruar dhe lëshuar raketa bërthamore nga një thellësi prej 1000 metrash, sa dyfishi i kapacitetit të nëndetëseve perëndimore. Megjithatë, më 7 prill 1989, një zjarr në bord shkaktoi fundosjen e saj rreth 1.6 kilometra në thellësi, duke shkaktuar vdekjen e 42 nga 69 anëtarët e ekuipazhit. Gjatë përplasjes me fundin e detit, një shpërthim çau trupin prej titani të nëndetëses, duke sjellë ujin e kripur në kontakt të drejtpërdrejtë me armatimin bërthamor. Sipas dokumentacioneve të kohës, pjesë të strukturës u thërrmuan nga presioni “si qelqi”. Brenda rrënojave ndodhen aktualisht dy silurë me kokë bërthamore që mbajnë rreth 4 kilogramë plutonium toksik. Rrjedhjet aktuale dhe impakti mjedisor
