Pikat kryesore
- Ndërsa Kupa e Botës 2026 po luhet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, në rrjetet sociale është hapur një diskutim i veçantë mbi atë se kush mund të quhet vërtet tifoz futbolli.
- Të paktën në syrin e shumë mbështetësve nga Evropa dhe Amerika e Jugut, tifozët amerikanë nuk po dalin mirë në këtë krahasim.
- Brohoritje si “I believe that we will win” (Besoj se do të fitojmë) dhe “U-S-A!
Ndërsa Kupa e Botës 2026 po luhet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, në rrjetet sociale është hapur një diskutim i veçantë mbi atë se kush mund të quhet vërtet tifoz futbolli. Të paktën në syrin e shumë mbështetësve nga Evropa dhe Amerika e Jugut, tifozët amerikanë nuk po dalin mirë në këtë krahasim. Brohoritje si “I believe that we will win” (Besoj se do të fitojmë) dhe “U-S-A! U-S-A!” janë kthyer në subjekt ironie, pasi shihen si të thjeshta, të përsëritura dhe pa një identitet të mirëfilltë futbollistik. Për ata që janë rritur me traditën e tribunave evropiane dhe latino-amerikane, këto thirrje ngjajnë më shumë me atmosferën e sporteve amerikane sesa me këngët autentike të futbollit. Këngët dhe thirrjet në futboll kanë një histori që shtrihet prej më shumë se një shekulli. Që nga fundi i viteve 1800, tifozët kanë përshtatur melodi nga muzika popullore, himnet, këngët pop dhe ngjarjet e kohës për klubet, lojtarët dhe rivalët e tyre. Në përgjithësi, një këngë e suksesshme mbështetet te katër përbërës kryesorë: duhet të mësohet lehtë, të përsëritet pa vështirësi nga mijëra njerëz, të krijojë ndjenjë përkatësie dhe të pasqyrojë identitetin e tifozëve. Raste si “Thunderclap” i Islandës në Euro 2016 apo “Will Grigg’s on Fire” tregojnë se forca e një kënge nuk lidhet domosdoshmërisht me tekstin, por me ritmin, unitetin dhe emocionin që krijon te mbështetësit. Kritikët thonë se tifozëria amerikane vazhdon të përdorë brohoritje të përgjithshme të huazuara nga sporte të tjera, pa arritur të ndërtojë një profil të veçantë për futbollin. Vërejtjet nuk vijnë vetëm nga jashtë SHBA-së. Ish-ylli i NFL-së, Jason Kelce, e përshkroi thirrjen “I believe that we will win” si “mentalitetin më humbës që kam dëgjuar ndonjëherë”. Në podkastin e tij, Kelce rrëfeu se kishte pyetur një tifoz brazilian për domethënien e thirrjes “Chi chi chi! Le le le!”, dhe kishte marrë një përgjigje të drejtpërdrejtë: “Kemi ardhur këtu për ta mposhtur Kilin”. Sipas tij, tifozëve amerikanë u duhet më shumë agresivitet sportiv dhe më pak slogane motivuese që tingëllojnë si mesazhe korporatash. Shkaku kryesor, sipas këtij këndvështrimi, lidhet me historinë. Në dallim nga Anglia, Italia, Argjentina apo Brazili, SHBA-ja nuk ka ndërtuar kurrë një kulturë tradicionale tribunash në futboll. Pjesa më e madhe e klubeve të MLS-së janë themeluar vetëm në dekadat e fundit dhe nuk mbartin trashëgiminë shumëbrezëshe nga e cila zakonisht lindin këngët ikonike. Një tjetër element lidhet me mënyrën si është zhvilluar sporti në SHBA. NFL, NBA dhe NHL janë ngritur mbi logjikën e spektaklit dhe argëtimit, ku tifozët shpesh ndjekin sinjalet që vijnë nga ekrani gjigant ose sistemi i stadiumit, ndërsa në futbollin tradicional këngët lindin spontanisht nga turma. Edhe stadiumet moderne amerikane, me ndarje në zona VIP dhe seksione të ndryshme, e vështirësojnë krijimin e një atmosfere të bashkuar. Megjithatë, ka përpjekje për ta ndryshuar këtë realitet. Grupime si American Outlaws dhe ultrasit e disa klubeve të MLS-së po mundohen të sjellin në stadiumet amerikane kulturën tradicionale të tribunave, përmes daulleve, dirigjentëve të tifozëve dhe këngëve më të organizuara. Megjithatë, një pjesë e këtyre grupeve janë pikërisht krijuesit e thirrjeve që sot po kritikohen në internet. Ekspertët vlerësojnë se një kulturë e mirëfilltë tifozërie nuk mund të prodhohet nga federatat apo drejtuesit e klubeve, por duhet të lindë natyrshëm nga vetë tifozët. Ndonëse “I believe that we will win” dhe “U-S-A!” vazhdojnë të shoqërohen me batuta, kjo nuk do të thotë se futbolli amerikan nuk mund të ndërtojë identitetin e vet në tribuna. Çdo kulturë futbollistike e ka pasur një pikënisje. Këngët që sot duken të sikletshme mund të marrin kuptim me kalimin e kohës dhe me kujtimet që krijohen rreth tyre.
