Presidenti amerikan Donald Trump ka shprehur kërkesën që vendet anëtare të NATO-s të ndalin blerjen e naftës ruse, nëse dëshirojnë që Shtetet e Bashkuara të forcojnë sanksionet ndaj Moskës. Megjithatë, realizimi i këtij qëllimi duket se do të kërkojë kohë dhe përpjekje të konsiderueshme. Aktualisht, vetëm tri vende të NATO-s, Hungaria, Sllovakia dhe Turqia, vazhdojnë të importojnë naftë të papërpunuar nga Rusia, me Turqinë që mban pozitat kryesore. Sipas analistit Petras Kanitas, Turqia është importuesi i tretë më i madh i naftës ruse në botë, e cila e blen atë për shkak të çmimeve të ulta.
Trump ka përmendur prej kohësh mundësinë e vendosjes së tarifave dytësore ndaj vendeve që importojnë naftë ruse, duke filluar me Indinë. Në një postim në rrjetet sociale, ai u bëri thirrje të gjitha vendeve të NATO-s që të ndalojnë këto importe, me qëllimin për të goditur ekonominë ruse dhe për të detyruar Kremlinin në bisedime për të përfunduar luftën në Ukrainë.
Analistët e energjisë theksojnë se humbja e eksporteve ruse drejt Turqisë do të kishte pasoja të mëdha për Moskën, duke e detyruar atë të ofronte zbritje më të mëdha për blerësit e tjerë. Sidoqoftë, për Turqinë dhe dy vendet e tjera, ndalimi i importeve do të ishte një sfidë e madhe, veçanërisht për Hungarinë dhe Sllovakinë, të cilat nuk kanë ndërmarrë hapa për diversifikimin e burimeve të naftës.
Politika e brendshme e Turqisë e bën situatën edhe më të komplikuar. Si një vend që nuk është anëtar i Bashkimit Evropian, ajo nuk përballet me të njëjtat presione si Hungaria dhe Sllovakia. Të dy këto vende kanë theksuar vazhdimisht varësinë e tyre nga nafta ruse përmes tubacionit Druzhba. Në rast se ky tubacion do të mbyllej për një periudhë të gjatë, furnizimi me naftë për Hungarinë dhe Sllovakinë do të ishte i rrezikuar.
Bashkimi Evropian ka vendosur si objektiv eliminimin e plotë të importeve të energjisë ruse deri në vitin 2027, duke përdorur rregullat e tregut të brendshëm, një vendim që nuk mund të bllokohet nga Hungaria apo Sllovakia. Analistët sugjerojnë se këto vende mund të diversifikojnë burimet e naftës përmes tubacionit Adria, që kalon nëpër Kroaci, por kjo kërkon vullnet politik.
Trump gjithashtu ka kërkuar vendosjen e tarifave të larta ndaj Kinës për shkak të mbështetjes së saj për Rusinë. Kjo kërkesë vjen në një kohë kur Uashingtoni është në një përplasje tregtare me Pekinin. Ndërkohë, asnjë lider evropian nuk ka propozuar ende rritjen e tarifave, as nuk ka shenja për ndërprerjen e importeve të naftës. Analistët besojnë se për të arritur një marrëveshje, Trump mund të duhet të angazhohet personalisht me liderët e vendeve si Hungaria, Sllovakia dhe Turqia.
Mendim personal
Ndalimi i blerjes së naftës ruse nga vendet e NATO-s paraqet një sfidë komplekse që kërkon bashkëpunim dhe strategji të mirëfillta
