Pikat kryesore
- Artikulli i mëposhtëm i Alessandra Ziniti është përshtatur në shqip nga La Repubblica.
- Reformat e reja të BE-së për azilin nuk sjellin ndryshime të menjëhershme për Italinë, thotë gazetarja, pasi duhet ende miratimi i Parlamentit Evropian.
- Megjithatë ka një debat sa i takon konceptit “vend i tretë i sigurt” dhe problemeve që ekzistojnë te qendrat pritëse në Shqipëri.
Artikulli i mëposhtëm i Alessandra Ziniti është përshtatur në shqip nga La Repubblica. Reformat e reja të BE-së për azilin nuk sjellin ndryshime të menjëhershme për Italinë, thotë gazetarja, pasi duhet ende miratimi i Parlamentit Evropian. Megjithatë ka një debat sa i takon konceptit “vend i tretë i sigurt” dhe problemeve që ekzistojnë te qendrat pritëse në Shqipëri. Çfarë ndryshon menjëherë për Italinë në menaxhimin e flukseve të emigrantëve? Asgjë! Ajo që u miratua me shumicë nga Këshilli Evropian, shpjegon juristi dhe eksperti i migracionit Gianfranco Schiavone, është një propozim që duhet të miratohet, me të njëjtën shumicë, edhe nga Parlamenti Evropian për t’u bërë normë. Kur parashikohet të hyjë në fuqi? Nëse ruhet i njëjti ritëm që ka treguar Komisioni deri tani për ndryshimet e rregullores mbi procedurat, ka shumë mundësi që procesi të përfundojë deri në qershor të vitit 2026, datë në të cilën pritet të hyjë në fuqi Pakti i ri për Azilin dhe Emigracionin. Cila është diferenca mes “vendit të origjinës së sigurt” dhe “vendit të tretë të sigurt”? Një diferencë thelbësore, shpjegon Schiavone. Vendi i origjinës së sigurt i referohet shtetit nga vjen emigranti. Kërkesa e tij mund të trajtohet me procedurë të përshpejtuar kufitare, pra me garanci më të ulëta, përveç rasteve të veçanta personale që emigranti duhet t’i provojë vetë. Po “vendi i tretë i sigurt”? Është një shtet nga i cili, për shembull, ka kaluar emigranti para se të mbërrijë në Europë, i cili nga ai moment e tutje merr kompetencën për shqyrtimin e kërkesës për azil. Me këtë mekanizëm, shtetet europiane në fakt ua transferojnë përgjegjësinë vendeve të tjera, me të cilat duhet të lidhen marrëveshje. Vendi i tretë i sigurt duhet të respektojë Konventën e Gjenevës, pra të jetë në gjendje të shqyrtojë kërkesat dhe të ofrojë mbrojtje për refugjatët. A ka dyshime për legjitimitetin e këtij transferimi? Shumë! Asnjë shtet që është pjesë e Konventës së Gjenevës (si Italia) nuk është i autorizuar të heqë dorë nga detyrimi për të shqyrtuar kërkesat për azil, përveçse në një situatë të përkohshme dhe objektive vështirësie. Në thelb, njerëzit po “shiten” tek një shtet tjetër. A do t’i lejojnë rregullat e reja qeverisë të rihapë qendrat në Shqipëri për kërkuesit e azilit? Votimi i djeshëm, shpjegon Schiavone, nuk ka lidhje me qendrat në Shqipëri. Në pamje të parë duket sikur hapet mundësia që ajo qendër të funksionojë, por hartimi i një liste europiane të vendeve të sigurta nuk zgjidh asgjë nëse nuk respektohen kriteret juridike, të cilat mbeten të pandryshuara. Po ashtu i pazgjidhur mbetet problemi i të drejtës së mbrojtjes ligjore për emigrantët dhe ai i ndalimit automatik, i cili duhet të jetë masa e fundit. Parashikohet një numër i madh kontestimesh. A mund të riatdhesohet një emigrant që ka bërë apel kundër refuzimit të azilit? Pezullimi i riatdhesimit nuk është më automatik, por duhet të vendosë gjithmonë një gjyqtar. Pra, nëse autoritetet e riatdhesojnë personin pa pritur vendimin e gjykatës, atëherë riatdhesimi konsiderohet i paligjshëm.
